DINER PENSANT
ten huize van Erik en Pauline Beelaerts van Blokland
blaricum, maandagavond 14 mei 2007
resumé
de dromer
mijn verlangen een bijzondere plaats, een ‘situs’, te creëren vindt zijn oorsprong in een droom…het type dromen met een voorspellende waarde, omdat zij oriëntatie lijken te bieden. De kracht van zo’n ‘situs’ schuilt in haar schoonheid …het laat ons bewustzijn en onze emoties open gaan…het is een plek die dankzij hoorbare stilte concentratie én contact stimuleert …als de droom sterk genoeg is, blijft hij doorgroeien als de wortels van een wilde vijgenboom, tot 40 meter lang om bij een verborgen bron te komen…mijn vriend en architect Michele Saee (LA) deelt deze droom…wij schrijven en tekenen beiden bij voorkeur zittend op een vliegend tapijt….zowel oude gebouwen, bijvoorbeeld in Toscane, als nieuw te ontwerpen gebouwen, bijvoorbeeld in Galluria, Sardinia, kunnen de functie krijgen van een vliegend tapijt, waar de gasten enige tijd vertoeven, zoals vogels in hun lente-nesten…als de geest beweegt als een golfslag, is hij in zijn element…dan ontstaan nieuwe ideeën, vormen, relaties en netwerken
om die reden willen we de ‘situs’ SALA-UNA bouwen als een ‘genius loci’
in het oude Sardijnse landschap aan de voet van de Monte Limbara…
ik tekende ook een contract voor een bijzondere lokatie op het grondgebied van de gemeente Sinalunga (Toscana) … recentelijk verklaarde minister Rutelli van de regio Toscana alle bouwlokaties op agrarische grond tot verboden bouwterrein ter bescherming van het oude Toscaanse landschap…
de vrienden in Sinalunga zoeken nu naarstig naar een oud gebouw …
ik zeg geen ‘neen’ tegen hen vanuit een bewust niet-weten
omdat ik de aristotelische beginselen van uitgesloten derde, contradictie en identiteit heb leren begrijpen als zuiver mathematische symbolen, dwz. ze hebben geen bepalende zeggingskracht noch in mijn dromen noch in de empirische werkelijkheid
vandaar het motto van mijn websitus:
wie werkelijk nadenkt heeft geen last van ideeën
de filosoof
de vraag dringt zich op, waarom de filosoof dan toch behoefte zou hebben aan een centrum waar de dialoog over uiteenlopende visies, waarden en belangen centraal staat…de reden is verbluffend eenvoudig…omdat perceptie ons werkelijkheidsbeeld bepaalt en onze percepties vaak gefixeerd zijn, gaat er veel mis tussen de verschillende percepties. Dit leidt tot vervreemding, achterdocht of zelfs oorlog…in de hoofden van de oorlogvoerenden is dat altijd terecht want waar en niet-waar, goed en slecht, met niets of weinig daartussen, bepalen sinds Aristoteles ons wereldbeeld: christelijk of niet christelijk is daaraan ondergeschikt.
“Let’s kill each other’s ideas in stead of each other’s bodies”schreef Karl Popper… laat Sala-una bijdragen aan inzicht in de verschillen van inzicht, aldus Floris Tilanus…dat is de functie van Sala-una, de ‘situs’
waar de gasten zich relaxed (kunnen) voelen zodat zij naar elkaar luisteren;
waar ceo’s en managers van internationale corporaties, banken en bedrijven - wanneer zij Sala-una ‘leasen’ voor een ‘retreat’ op een afgezonderde plaats,
in de bar en restaurant van Sala-una ‘chair-residents’ kunnen ontmoeten: creatieve geesten, afkomstig uit diverse culturen en disciplines die tijdelijk in Sala-una verblijven. Het idee van ‘connecting conversations’ is niet nieuw, maar daarom niet minder belangrijk. De kans op boeiende gesprekken is groter, als een ontmoeting een onvoorspelbaar element bevat. De congres-gangers en chair-residents van Sala-una zijn een creatieve avant-garde in een globaliserende wereld.
Het Europa van diep gewortelde tegenstellingen - cf. de ideologieën van de 18de, 19de en 20e eeuw – heeft in de 21ste geen behoefte aan nieuwe paradigma’s maar aan inzicht in de verschillen van zijn botsende paradigma’s. Om die reden ontwerpt Sala-una programma’s en cursussen en biedt het gastvrijheid aan reizigers, geïnteresseerd in de millennia-oude cultuur van Sardinia.
Sardinia, aan de grens van de Europese Unie, in het hart van de westelijke middellandse zee, toont tot vandaag de dag de sporen van immigratie vanuit het midden-oosten, noord-afrika en de omringende landen. Zijn archaïsch verleden en collectieve geheugen kunnen bezoekers van het eiland inspireren om myopische percepties te voorzien van een nieuwe focus.
Sala-una, een microkosmos in de macrokosmos van een globaliserende wereld. Een resort om een stap terug te doen en vervolgens beter te springen:
reculer pour mieux sauter.
de projectontwikkelaar
Aan de projectontwikkelaar de taak de schoonheid van de droom en de geest-verruimende functie van het debat in en middels Sala-una te realiseren.
De projectontwikkelaar vertelt de dromer en de filosoof dat een dergelijk project staat en valt met een professionele exploitatie en een internationaal PR-netwerk op het hoogste niveau. Zijn of haar conclusie: Sala-una wordt interessant als het in staat is de medewerking te verwerven van hotel-ketens als Kempinski, Intercontinental of HR. Deze ketens bieden het internationale bedrijfsleven de kwaliteit in stijl, functionaliteit en ‘leisure’ die ook van Sala-una verwacht mag worden, als het een Centrum wil worden conform de hierboven geformuleerde doelstellingen.
Deze hotel-ketens investeren niet vooraf…maar stellen wel voorwaarden aan eventuele samenwerking. Opdrachtgever en architect dienen dus vooraf met dergelijke condities bij de uitwerking van het ontwerp rekening te houden.
Als aan de eisen van een professionele exploitatie en een internationaal PR-netwerk is voldaan, zijn twee noodzakelijke voorwaarden voor een succesvolle en renderende exploitatie vervuld. De doelstellingen van Sala-una betekenen binnen dit kader een meerwaarde…in feite vormen zij via hun bijzondere signatuur en 21ste architectuur een uniek ‘selling-point’.
Investeerders kunnen echter de vraag opwerpen of het bijzondere karakter van Sala-una qua architectuur en ‘bedrijfs’-filosofie, wat in de ogen van de dromer en de filosoof een duidelijke meerwaarde inhoudt, ook niet tegengesteld kan werken, met als gevolg een negatief effect op exploitatie en rendement.
Eenzelfde vraag is mij in het verleden tijdens de ontwikkeling van het Vierwindenhuis, een experimenteel woningbouwproject in Amsterdam, herhaaldelijk gesteld. Niettegenstaande de twijfels van project-ontwikkelaars als Banero Spaarneveste, bleek het Vierwindenhuis een ‘gat in de markt’.
De vraag blijft echter legitiem, en het antwoord tweeledig. Mijn eerste antwoord is ontkennend omdat Sala-una zal functioneren als een ‘niche’ in de markt van informatie en bezinning. Er is een nog steeds groeiende behoefte aan bijzondere ‘plaatsen’; aan nieuwe ervaringen en dito contacten; aan een authentieke omgeving, stilte en ongetemde natuur; aan een keuken met de traditionele kwaliteit en afwisseling van de mediterrane cultuur; aan architectuur vanuit een nieuwe perceptie in harmonie met het landschap; aan stijl en luxe zonder overbodige franje.
Mijn tweede antwoord is dat de ‘bedrijfs’-filosofie van Sala-una een ander gebruik als hotel-restaurant of condominium niet in de weg hoeft te staan. Als het rendement na x-jaar, bijv. vier jaar, nog onder de maat is zonder uitzicht op verbetering, is een wijziging van de koers geboden. Ik zal de laatste zijn om daaraan geen medewerking te verlenen. Ik zeg dit om twee redenen: ten eerste omdat ik geloof in het eerste antwoord; ten tweede omdat de belangen van de investeerders even rechtmatig zijn als die van de dromer en de filosoof. Investeerders die bereid zijn de dromer en de filosoof een kans te bieden, hebben op hun beurt het recht de dromer en de filosoof om medewerking te vragen bij het realiseren van een koerswijziging, waarvoor tevens de medewerking van Stichting Forum 2001, pachter van de grond, en van de gemeente Tempio, eigenaar van de grond, vereist is. Een dergelijke medewerking vraag je niet vooraf, maar mag verwacht worden als de noodzaak en wenselijkheid evident zijn. Niemand is gebaat bij een niet positief renderend Sala-una.
Het diner pensant eindigde tegen middernacht, later dan iedereen verwacht had, met ieders dank aan de gastvrouw en de gastheer voor hun gastvrijheid en het initiatief van een diner pensant over een situs, een eiland, europa en de globe.
fons elders
kapberg, warder 16 mei 2007